Ένα αόρατο μάτι παρακολουθεί πλέον μέρα και νύχτα τα δάση της Ρόδου.
Δεν κουράζεται, δεν κοιμάται και μπορεί να εντοπίσει ακόμη και την παραμικρή εστία καπνού πριν αυτή μετατραπεί σε καταστροφική πυρκαγιά.
Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, καμερών θερμικής απεικόνισης, αισθητήρων και σύγχρονων τηλεπικοινωνιακών συστημάτων, η Ρόδος εισέρχεται σε μια νέα εποχή πρόληψης και προστασίας του φυσικού της πλούτου.
Διαβάστε σήμερα στο enlefko, το μακροβιότερο blog ενημέρωσης στο Νότιο Αιγαίο τα πάντα για τη σύγχρονη πυροπροστασία της Ρόδου.
Πού εγκαταστάθηκαν τα νέα συστήματα,
τι ακριβώς περιλαμβάνουν,
πώς λειτουργούν,
ποια είναι η χρηματοδότηση,
ποια ήταν η προηγούμενη φάση του έργου.
Σε μια εποχή με ακραία κλιματολογικά φαινόμενα, που η πρόληψη είναι πιο αναγκαία από ποτέ, ο Δήμος Ρόδου αξιοποιεί την πλέον σύγχρονη τεχνολογία, για να προστατέψει τους πολύτιμους πνεύμονες πρασίνου στο νησί μας.
Τα δάση δεν είναι εύκολο να τα παρακολουθείς. Είναι μεγάλα, και τα πολλά δέντρα μαζί με τους θάμνους, καθιστούν δύσκολο τον εντοπισμό οποιασδήποτε φλόγας όταν εκδηλωθεί.
Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια χάρη στις προηγμένες τεχνολογίες, στον κόσμο της πυροπροστασίας υπάρχουν λύσεις και επιλογές, που ξεκινούν από τα ασύρματα δίκτυα αισθητήρων και φτάνουν μέχρι στο πιο σύγχρονο σύστημα πυρανίχνευσης με τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ).
Το "αόρατο μάτι" της Ρόδου
Πρόκειται για ένα έργο, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος της Nova για έργα αποκατάστασης και ανάπλασης μετά τις φυσικές καταστροφές του 2023.
Αφορά στην τοποθέτηση στην Κοιλάδα των Πεταλούδων -περιοχή που ανήκει στο δίκτυο Natura 2000- έξυπνου συστήματος πρόληψης και διαχείρισης πυρκαγιών, μέσω εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Περιλαμβάνει δηλαδή την εγκατάσταση συστήματος πυρανίχνευσης και περιβαλλοντικής παρακολούθησης (ICT).
Η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής έγινε κατόπιν συνεργασίας της Νova με τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος και την οικεία Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου.
Πρόκειται για ένα “αόρατο” μάτι που θα παρακολουθεί όλο το 24ωρο περιοχές του δήμου μέσα από ειδικές κάμερες και θερμικούς καταγραφείς και θα εντοπίζει πυρκαγιές σε πραγματικό χρόνο.
Το σύστημα πυρανίχνευσης πολλαπλών αισθητήρων αποτελεί μια σύγχρονη και ολοκληρωμένη λύση για την έγκαιρη ανίχνευση και διαχείριση πυρκαγιών σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας έτσι τη γρήγορη λήψη αποφάσεων και άμεση κινητοποίηση δυνάμεων, συμβάλλοντας καθοριστικά στην μείωση χρόνου απόκρισης.
Πώς λειτουργεί το σύστημα
Πώς λειτουργεί; Σε καίρια σημεία έχει εγκατασταθεί ένα σύστημα ελέγχου, που περιλαμβάνει κάμερες και αισθητήρες διαφόρων τύπων. Το σύστημα αυτό, παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο το δάσος, και είναι σε θέση, μεταξύ άλλων:
• Να εντοπίζει καπνό.
• Να καταγράφει αλλαγές στη θερμοκρασία του περιβάλλοντος σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων, καθώς και να αναγνωρίζει τους λόγους για τους οποίους συμβαίνει.
• Να παρακολουθεί και να καταγράφει διάφορους περιβαλλοντικούς δείκτες, όπως το επίπεδο υγρασίας και την ατμοσφαιρική πίεση.
Το όλο σύστημα, αξιοποιεί στο έπακρο τα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες του Internet of Things, της τεχνητής νοημοσύνης και της κινητής τηλεφωνίας προκειμένου να παραμένει άγρυπνος φρουρός του δάσους 24 ώρες το 24ωρο. Έτσι, σε περίπτωση που εντοπίσει ενδεχόμενη πυρκαγιά, το σύστημα ενεργοποιεί συναγερμό και αποστέλλει την ακριβή τοποθεσία, αλλά και εικόνα από το σημείο της φωτιάς στις αρχές πυρόσβεσης.
Ήδη έχουν εγκατασταθεί τρία συστήματα στις θέσεις Σπεργιόλι (Προφήτης Ηλίας), Στελιές (Σιάννα) και Κουτρούβαλος (Πεταλούδες), τα οποία λειτουργούν σε 24ωρη βάση.
Το τριπλό αυτό σύστημα πυρανίχνευσης περιλαμβάνει:
- Τρεις κάμερες περιστρεφόμενες πλήρους συστήματος πυρανίχνευσης για τον άμεσο εντοπισμό φλόγας ή καπνού την ημέρα και για ανίχνευση θερμών σημείων και φωτιάς στο σκοτάδι εν την γεννέση τους.
- Δίκτυο 200 αισθητήρων καπνού και φλόγας σε ακτίνα έως 10 χιλιομέτρων από το κάθε σημείο εγκατάστασης.
- Δέκα κινητές συσκευές Smartphones για πεζοπόρα τμήματα, εξοπλισμένες με σύστημα γεωεντοπισμού και εφαρμογή αποστολής πληροφοριών από το χρήστη για καλύτερο συντονισμό των επιχειρήσεων.
- Τρείς μετεωρολογικούς σταθμούς, οι οποίοι καταγράφουν δεδομένα όπως θερμοκρασία, ένταση και κατεύθυνση ανέμου, υγρασία κ.ά.
- Δύο φάρο-σειρήνες για οπτική και ηχητική ειδοποίηση σε περίπτωση συμβάντος.
- Δέκα συσκευές GPS στόλου για τον εντοπισμό οχημάτων και την έγκαιρη και ακριβής καθοδήγησή τους προς το σημείο επέμβασης.
- Τέσσερις συσκευές τηλεματικής τοποθετημένες σε drones ή οχήματα με δέκα μικροσυσκευές ραδιοφάρων τοποθετημένες σε επιλεγμένα σταθερά σημεία του νησιού, με σκοπό τη συλλογή πληροφοριών μέσω αμφίδρομης επικοινωνίας Bluetooth.
- Σύστημα πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς, βασισμένο σε πραγματικά δεδομένα υγρασίας και θερμοκρασίας που συλλέγονται από την περιοχή.
- Λογισμικό προσομοίωσης εξάπλωσης πυρκαγιάς, που αξιοποιεί τα μετεωρολογικά δεδομένα για την εκτίμηση της πορείας εξέλιξης ενός πραγματικού συμβάντος.
- Ενδιάμεσους σταθμούς αναμετάδοσης στις θέσεις όρος Ατάβυρος και λόφος Μόντε Σμιθ, ώστε να μεταφέρονται οι πληροφορίες στο κέντρο ελέγχου στο Δημαρχείο Ρόδου.
Τι συμβαίνει όταν εντοπιστεί φωτιά
Σε περίπτωση υποψίας ή εντοπισμού πυρκαγιάς, από τις κάμερες ή τους αισθητήρες, αποστέλλεται άμεσα ειδοποίηση στο κέντρο ελέγχου και στα εξουσιοδοτημένα κινητά τηλέφωνα των υπευθύνων μέσω SMS, email και Viber. Το μήνυμα περιλαμβάνει φωτογραφία και χάρτη με ακριβείς συντεταγμένες του συμβάντος, παρέχοντας τη δυνατότητα άμεσης αξιολόγησης και ταχύτερης επέμβασης από τις πλησιέστερες δυνάμεις.
Μία νέα εποχή ξεκίνησε λοιπόν και για τα δάση της Ρόδου και ελπίδα όλων είναι πως αυτό το τεχνολογικό έργο θα συμβάλλει στην προστασία πολλών στρεμμάτων δάσους, μέσω του έγκαιρου εντοπισμού φωτιάς και καπνού.
Αξίζει να αναφερθεί ότι πέρυσι τον Οκτώβριο είχε παρουσιαστεί σε ειδική εκδήλωση στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου ένα πρώτο σύστημα πυροπροστασίας του Δήμου, που συνδύαζε θερμοκάμερες, δίκτυο αισθητήρων και τεχνητή νοημοσύνη για έγκαιρο εντοπισμό και επιχειρησιακό συντονισμό σε περίπτωση πυρκαγιάς. Ο προϋπολογισμός του έργου ήταν γύρω στο 1εκ. ευρώ και χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το σύστημα περιλάμβανε δύο θερμοκάμερες με 24ωρη ζωντανή εικόνα και περίπου 100 αισθητήρες ανά εγκατάσταση (για υγρασία, διοξείδιο του άνθρακα κ.ά.). Οι κάμερες είχαν τοποθετηθεί:στη θέση Σπεργιόλι, στον Προφήτη Ηλία, με οπτική κάλυψη έως Σάλακο–Καλαβάρδα–Φάνες–Σορωνή και ιδιαίτερη μέριμνα για Διμυλιά και Ελεούσα, στην περιοχή Λακκί–Στελιές, δίπλα στην Κυμισάλα.
Οι δημοσιογράφοι θα ενημερωθούν επισήμως τις επόμενες ημέρες για το πρόγραμμα πυρανίχνευσης που εφαρμόζεται στην Κοιλάδα των Πεταλούδων. Ωστόσο, η έρευνα μας καταγράφει ήδη τα βασικά χαρακτηριστικά ενός συστήματος που φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών στη Ρόδο.
Η έγκαιρη ανίχνευση είναι ζωτικής σημασίας για τον μετριασμό των καταστροφικών συνεπειών των δασικών πυρκαγιών μετά την τραυματική εμπειρία του 2023 και για το θέμα θα έχουν οι δημοσιογράφοι της Ρόδου στις 15 Ιουνίου μια σφαιρική ενημέρωση πάνω σε ένα πρόγραμμα πυρανίχνευσης που εφαρμόζεται στην Κοιλάδα των Πεταλούδων.
Παρόμοια θέματα που έχουν σχέση με πυροπροστασία και γενικά με την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας του Δήμου θα συζητηθούν σήμερα στην αίθουσα εθιμοτυπίας του Δημαρχείου στις 12 το μεσημέρι σε συνέντευξη Τύπου που θα παραχωρήσει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Μιχάλης Θωμάτος.
Σχόλια