Το σπίτι του Τρότσκι στην Πρίγκηπο

Το σπίτι όπου έζησε ο Λέων Τρότσκι στην Πρίγκηπο (Büyükada) κατά την εξορία του (1929–1933), γνωστό ως Αρχοντικό Γιανάρου (Yanaros Köşkü), υπάρχει ακόμα και σήμερα αλλά βρίσκεται σε ερειπωμένη κατάσταση - χωρίς στέγη. και περιφραγμένο για λόγους ασφαλείας. Οι επισκέπτες της Πρίγκηπου μπορούν να το δουν μόνο εξωτερικά από τον δρόμο (οδός Hamlacı Sk.).

Το θυμάμαι από την τελευταία μου επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη και οι πρόσφατες μου πληροφορίες λένε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας έχει κηρύξει το κτίριο και το οικόπεδο ως προστατευόμενο ιστορικό/πολιτιστικό μνημείο. Συνεπώς, η κατεδάφισή του απαγορεύεται δια νόμου.

Πως έφτασε στην Τουρκία

Μετά την απέλασή του από τη Σοβιετική Ένωση στις αρχές του 1929 από τον Ιωσήφ Στάλιν, ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ του παραχώρησε άσυλο. Για λόγους ασφαλείας και για να αποφευχθούν εντάσεις στην Κωνσταντινούπολη, επιλέχθηκε η isolation της Πρίγκηπου. Έζησε στην έπαυλη μαζί με τη σύζυγό του, Ναταλία Σέντοβα, και μια μικρή ομάδα αφοσιωμένων γραμματέων και φρουρών. Ο φόβος απόπειρας δολοφονίας από τη σοβιετική μυστική αστυνομία (GPU) ή από Λευκορώσους εμίγρηδες ήταν συνεχής.

Η καθημερινότητα και το ψάρεμα: Η κύρια διέξοδος και ψυχαγωγία του ήταν το ψάρεμα στη Θάλασσα του Μαρμαρά. Αναπτύχθηκε μάλιστα μια στενή φιλία ανάμεσα στον Τρότσκι και έναν ντόπιο Έλληνα ψαρά της Πρίγκηπου, τον Χαράλαμπο, ο οποίος έγινε ο έμπιστος οδηγός του στη θάλασσα και τον συνόδευε σχεδόν καθημερινά.

Το συγγραφικό έργο
Παρά την απομόνωσή του, η περίοδος αυτή αποδείχθηκε συγγραφικά «χρυσή». Στην Πρίγκηπο ολοκλήρωσε ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας πολιτικής βιβλιογραφίας:

«Η Ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης» (History of the Russian Revolution): Το μνημειώδες τρίτομο έργο του, στο οποίο αναλύει με λεπτομέρεια τα γεγονότα του 1917. Θεωρείται ένα από τα πιο επιδραστικά ιστορικά κείμενα του 20ού αιώνα.

«Η Ζωή μου» (My Life): Η κλασική αυτοβιογραφία του, στην οποία καταγράφει την πορεία του από τα νεανικά του χρόνια μέχρι την πτώση και την εξορία.

Προειδοποιήσεις για τον Ναζισμό: Έγραψε δεκάδες άρθρα και φυλλάδια για την πολιτική κρίση στη Γερμανία, προειδοποιώντας με ακρίβεια για τον θανάσιμο κίνδυνο της ανόδου του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία.

«Δελτίο της Αντιπολίτευσης»: Ίδρυσε και εξέδιδε το περιοδικό μέσω του οποίου διατηρούσε κρυφή επικοινωνία με τους υποστηρικτές του εντός της ΕΣΣΔ.

Η πυρκαγιά και η αποχώρηση
Πριν μετακομίσει στο Αρχοντικό Γιανάρου, έμενε σε μια άλλη έπαυλη (Triandafilidis / Ιλιάσκο), η οποία καταστράφηκε από μυστηριώδη πυρκαγιά το 1931. Στη φωτιά εκείνη χάθηκε ένα μεγάλο μέρος της πολύτιμης βιβλιοθήκης και του αρχείου του.

Το 1933, μετά από πολυετείς διπλωματικές προσπάθειες, η Γαλλία του παραχώρησε τελικά βίζα εισόδου. Ο Τρότσκι αναχώρησε από την Πρίγκηπο για την Ευρώπη, πριν καταλήξει λίγα χρόνια αργότερα (το 1937) στο Μεξικό, όπου και δολοφονήθηκε το 1940.