Ρέκβιεμ για τον ερυθρό τόνο

Ο ερυθρός τόνος περνάει το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του στον Ατλαντικό Ωκεανό και μεταναστεύει στη Μεσόγειο για να αναπαραχθεί. Όμως, ο πληθυσμός ερυθρών τόνων που είναι ικανοί να αναπαραχθούν - δηλαδή ψάρια άνω των 4 ετών, που ζυγίζουν πάνω από 35 κιλά - αποδεκατίζεται.

Ο ερυθρός ή κόκκινος τόνος του Ατλαντικού (επιστημονική ονομασία: Thunnus thynnus) είναι το μεγαλύτερο είδος τόνου και ένα από τα μεγαλύτερα ψάρια.

Είναι γνωστός και με άλλα ονόματα, όπως:
Τόνος με γαλάζια πτερύγια ή κυανόπτερος και επίσης κόπανος, όρκυνος, ορτσίνι, μαγιάτικο, γλουπέας, γοφός ή γόφος ή απλά τόνος.
Με βάρος που φτάνει τα 450 κιλά, ο ερυθρός τόνος ανταγωνίζεται τα είδη μαύρη και γαλάζια μακάιρα (ή μάρλιν) και τον ξιφία ως το μεγαλύτερο είδος στη τάξη των περκόμορφων.
Είναι ένα γρήγορο και δυνατό ψάρι, το οποίο κατατάσσεται στους κορυφαίους θηρευτές του ωκεανού.
Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι οι μύες του παράγουν αρκετή θερμότητα ώστε να έχει υψηλότερη θερμοκρασία σώματος από αυτή του περιβάλλοντος.
Η εσωτερική του θερμοκρασία ευνοεί τη μυϊκή του απόδοση, διευκολύνει την πέψη του και τον βοηθά να προσαρμόζεται στις εκάστοτε συνθήκες του υδάτινου περιβάλλοντός του.
Γι' αυτόν το λόγο, εξάλλου, είναι ικανός να διασχίσει τον Ατλαντικό μέσα σε μόλις
δέκα ημέρες, ενώ έχει διαπιστωθεί ότι αρκετοί τόνοι διανύουν αυτή την απόσταση
περισσότερες από μία φορές κάθε χρόνο.
Όταν κυνηγά τη λεία του ή προσπαθεί να αποφύγει τους θηρευτές του, αναπτύσσει ταχύτητες έως και 100 χλμ. την ώρα.
Κολυμπώντας, μπορεί να φτάσει σε αρκετά μεγάλα βάθη (1.000 μ.).
Η αναπαραγωγική περίοδος του ερυθρού τόνου διαρκεί από τον Μάιο μέχρι και τον Ιούνιο.
Λόγω του ότι η περίοδος της ωοτοκίας του είναι ιδιαίτερα μικρή, γεννά έως και 40 εκατομμύρια αυγά κάθε φορά.
Η πιθανότητα μια προνύμφη να καταφέρει να ενηλικιωθεί είναι 1 προς 40.000.000.
Οι τόνοι που τελικώς επιβιώνουν μπορεί να ζήσουν μέχρι και σαράντα χρόνια.
Τα αποθέματα των τόνων στο δυτικό Ατλαντικό έχουν μειωθεί κατά 82% και στον ανατολικό κατά 72% από τη δεκαετία του 1970 μέχρι σήμερα.
Συγκεκριμένα στη Μεσόγειο, το πρόβλημα εστιάζεται στην υπεραλίευση και την παράνομη αλιεία από γρι γρί (αλιευτικά σκάφη με κυκλωτικά δίχτυα). Τα γρι γρί είναι υπεύθυνα για το 80-85% των αλιευμάτων.
Ο ερυθρός τόνος είναι περιζήτητος ως τροφή. Η μεγάλη εμπορική αξία (ένας τόνος έχει πουληθεί για περισσότερο από ένα εκατομμύριο δολλάρια) έχει οδηγήσει στην υπεραλίευση του είδους.
Αφού οι ερυθροί τόνοι αλιευθούν, οδηγούνται σε ειδικές «φάρμες» πάχυνσης όπου υπόκεινται σε υπερτροφία προκειμένου να αυξηθεί το βάρος και η αξία τους.
Όταν οι τόνοι παχύνουν (όσο μεγαλύτερο το βάρος και το ποσοστό λίπους, τόσο μεγαλύτερη η τιμή τους), σφαγιάζονται και η πλειοψηφία τους αποστέλλεται στην Ιαπωνία.
Εκεί ο τόνος καταλήγει να καταναλώνεται ωμός ως ένα περιζήτητο έδεσμα με τη μορφή του sushi.