Σουλεϊμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ: "Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης"

Κατάμεστο ήταν το Νεστορίδειο Μέλαθρο στη Ρόδο στην παρουσίαση της νέας ποιητικής συλλογής "Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης", του Σουλεϊμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ, γεγονός που συμπίπτει με την επέτειο των 35 χρόνων παρουσίας του ως ποιητή.

Ο ποιητής ακολουθεί τη ροή των ποιητικών του συνειρμών ξεκινώντας πότε από μια φράση, πότε από ένα αίσθημα, μια εντύπωση ή μια εικόνα και, μέσω απρόβλεπτων συνδέσεων, οδηγείται στην ανάπτυξη τολμηρών μεταφορικών σχημάτων, τα οποία διευρύνουν διαρκώς τους σημασιολογικούς ορίζοντες του ποιήματος, προσδίδοντάς του πολυσημία.

Ο Σουλεϊμάν Τσιαλίκ καθήλωσε με την ομιλία του αναφερόμενος τρυφερά και στοχαστικά, καταγράφοντας τον πόνο, τα λάθη, τις μνήμες και τις ενοχές της Βιλελμίνης. Πέρα από την εμβληματική φιγούρα της πρωταγωνίστριας, στο δεύτερο μισό της συλλογής, βλέπουμε να παρελαύνει ένα πλήθος γυναικείων μορφών, τόσο ιστορικών όσο και μυθολογικών ή λογοτεχνικών.

Ο ποιητής τόνισε χαρακτηριστικά πως: «Όπως κάποιες φορές περπατάς στην άκρη του δρόμου και νιώθεις πως οι δύο αντικριστές πλευρές των σπιτιών γέρνουν κατά πάνω σου, έτσι ένιωσα, φίλες και φίλοι, να γέρνουν κατά πάνω μου ακριβώς οι ιδέες της μνήμης, της αγάπης, του σαρκικού βασανισμού, της απώλειας κι η έντονη θέληση να περισώσω όλα αυτά στην ποίηση τα τέσσερα τελευταία χρόνια που γράφτηκε η συγκεκριμένη ποιητική συλλογή, ταυτίζοντας μέσα μου με κείνη τη ρήση που λέει πως «η ουσιαστικότερη αρετή της ποίησης είναι το ότι μας βοηθάει να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας».

Η δική μου προσπάθεια, υπογράμμισε ο Σουλεϊμάν Τσιαλίκ, ήταν «να ξαναζωντανέψω στο πρόσωπο της Βιλελμίνης έναν κόσμο, ένα βλέμμα, ένα άγγιγμα όπου ο εφήμερος έρωτας κατέληγε σε πόνο καθημερινό για ό,τι φεύγει οριστικά από κοντά μας. Έτσι πέρασε λοιπόν και μέσα από τη δική μου ζωή, η ζωή της Βιλελμίνης. Και μακάρι να μπορέσει να σταθεί ως παρηγοριά και φως στους ώμους των αναγνωστών που θα την αγαπήσουν».

«Αγαπημένες και αγαπημένοι μου, η ποίηση είναι ένας άλλος τρόπος ν’ αντέχεις τα δεινά, να διδάσκεσαι διαρκώς, να εναντιώνεσαι και να συμπαραστέκεσαι και τέλος να αγαπάς και να αποχαιρετάς αυτόν τον κόσμο», τόνισε καταλήγοντας την ομιλία του ο ποιητής.

Για την ποιητική συλλογή μίλησαν η Ευαγγελία Μουλά, Επόπτρια Φιλολόγων Δωδεκανήσου, ο Δημήτρης Κόκκινος, καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, και η Όλγα Κομιζόγλου, φιλόλογος - υποψήφια διδάκτωρ, οι οποίοι ανέδειξαν την ουσία και τους βασικούς προβληματισμούς, σχολιάζοντας αλλά και εμβαθύνοντας με οξυδέρκεια και αξιοθαύμαστη άνεση. Ήταν μία εκ νέου συνομιλία με το βιβλίο που ανέδειξε τις διαφορετικές όψεις της Βιλελμίνης και τις εσωτερικές συνδέσεις της.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν τρεις ηθοποιοί της θεατρικής ομάδας “Πράξις”: Ο Κώστας Χαρτοφύλλης, η Ανδρομάχη Μπατζούκη και ο Γιάννης Αποκούραστος, που χρωμάτισαν τα ποιήματα με τις αισθαντικές φωνές τους.

Τέλος, ο ταλαντούχος μουσικός Λεωνίδας Σακελλαρίδης παρουσίασε τη μελοποίηση και την απόδοση των τραγουδιών του ποιητή, έχοντας στο πλευρό του την πιανίστρια Βίβιαν Αποστόλου για τη μουσική εκτέλεση στο πιάνο.

Ευχαριστίες απηύθυνε ο ποιητής στους δύο φορείς που συνδιοργάνωσαν την εκδήλωση: Το Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών του Δήμου Ρόδου και την προϊσταμένη Ειρήνη Συμιακού, για τον αρμονικό συντονισμό. Τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Δωδεκανήσου και ιδιαίτερα την πρόεδρο, τη Λουκία Ορφανού, η οποία αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή τη Βιλελμίνη. Τις εκδόσεις Κουκίδα και ιδιαίτερα τον εκδότη Δημήτρη Δημόπουλο. Την εκλεκτή ζωγράφο Φωτεινή Χαμιδιελή για την ευγενική παραχώρηση του πίνακα που κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου. Την πρόεδρο του μουσείου Σουζάνα Καρδούλια για την ευγενική παραχώρηση της αίθουσας και το θερμό χαιρετισμό της. Την Τασούλα Σαλαμαστράκη για τη δακτυλογράφηση και τη σελιδοποίηση των ποιημάτων, την Κωνσταντίνα Αναγνώστη για τη γραφική υποστήριξη μέσω υπολογιστή και την Άννα-Μαρία Κάσδαγλη για τις μεταφράσεις των ποιημάτων στα αγγλικά κάθε φορά που χρειάστηκε.

Ο Σουλεϊμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ ευχαρίστησε επίσης τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Ιδιαίτερα το “ΕΝ ΛΕΥΚΩ” του Χρήστου Μυστιλιάδη ("που είναι πάντα δίπλα μας συμβάλλοντας στην πολιτιστική ενημέρωση του τόπου μας"), τον σταθμό Θάρρι και τη Δήμητρα Κουφλή, καθώς και τον Ροδιακό Τύπο και ιδιαίτερα τον Μιχάλη Μαστή.

Η ομιλία του Δημήτρη Κόκκινου

Ο Δημήτρης Κόκκινος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, παρουσίασε με ενάργεια το έργο του ποιητή για το οποίο τόνισε ότι «αντιστέκεται σε μια παθητική, μονοσήμαντη ανάγνωση, απαιτώντας την ενεργό συμμετοχή του αναγνώστη, ο οποίος καλείται μέσα από επαναναγνώσεις να γεφυρώσει τα νοηματικά κενά και να συνθέσει τον δικό του, βαθιά προσωπικό, ερμηνευτικό χάρτη. Ίσως γι’ αυτό η ποιητική του διαδρομή εξακολουθεί να μας αφορά, ακόμη και όταν κλείνει το βιβλίο».

Η ηρωίδα του, η Βιλελμίνη, είπε ο κ. Κόκκινος, «έχει πλέον αναμετρηθεί με τη γητειά αλλά και την απομάγευση του "πολύφημου" έρωτα, με τη μοναξιά, τη φθορά και τη συντριβή, θυμίζοντας έντονα τους στίχους από το πρώτο στάσιμο της Μήδειας του Ευριπίδη, στην ποιητική μεταγραφή τους από τον Γιώργο Χειμωνά:

Του έρωτα μέγα κακό / σπαράζεις τους ανθρώπους / Με ματωμένους κόπους / αυτοί που αγάπησαν ξεχνούν / Όμως της Κύπριδας το σιωπηλό / το άγγιγμα το ελαφριό / αυτοί που αγάπησαν πενθούν / για όλη τους τη ζωή.

Στον έρωτα, κάθε άνθρωπος επιχειρεί να ξορκίσει, να δαμάσει ή έστω να εξευμενίσει εκείνη την αρχέγονη και ζωτική δύναμη που ο κορυφαίος Αμερικανός ψυχαναλυτής Ρόλο Μέι περιγράφει με τον όρο: «δαιμονικό».

Η ανάγνωση της τελευταίας συλλογής του Σουλεϊμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ αναδεικνύει έναν ποιητή που έχει κατακτήσει τα εκφραστικά του μέσα κι αξιοποιεί με ωριμότητα τα γλωσσικά του εργαλεία. Είναι χαρακτηριστικός ο λεξιλογικός πλούτος που συναντάμε, ο οποίος εκφράζεται μέσα από τον συνδυασμό καθημερινών λέξεων με ένα εκλεπτυσμένο λεξιλόγιο, τη χρήση πολλών μοναδικών λέξεων, καθώς και διαγλωσσικών στοιχειών από διάφορες γλώσσες, όπως παρατηρεί ο καθηγητής Δημήτριος Κόκκινος.