Παλαιός Άγιος Αθανάσιος, το κοσμικό χωριό

Παλαιός Άγιος Αθανάσιος: Ο δημοφιλέστερος, ίσως, χειμερινός προορισμός στη Βόρεια Ελλάδα, είναι ένα υπέροχο γραφικό χωριό, σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα χιονοδρομικά κέντρα της χώρας, στους πρόποδες του όρους Καϊμακτσαλάν ή Βόρας.

Φωτογραφίες: Kyriakos Pipis

Ο Παλαιός Άγιος Αθανάσιος, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων, στην κορυφή Πιπερίτσα, δίπλα στη λίμνη Βεγορίτιδα. 

Ο διατηρητέος οικισμός του Αγίου Αθανασίου χτίστηκε στα τέλη του 16ου αιώνα από κτηνοτρόφους και χτίστες από την Ήπειρο,  ενώ το 1992 χαρακτηρίστηκε παραδοσιακός. Κατοικούνταν ως τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Τότε, οι κάτοικοί του τον εγκατέλειψαν καθώς το παλιό χωριό κρίθηκε ανασφαλές από γεωλογικής άποψης μετά από σεισμούς και εγκαταστάθηκαν στο νέο χωριό, 6 χλμ. πιο κάτω.

Κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, η ευρύτερη περιοχή αποτέλεσε θέατρο συγκρούσεων μεταξύ των Ελληνικών και Βουλγαρικών δυνάμεων, ενώ ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος βρήκε Σέρβους και Βούλγαρους να διεκδικούν την κορυφή του Προφήτη Ηλία. Στην Κατοχή, στο χωριό συγκεντρώνονταν ομάδες αντίστασης, ενώ κατά τον Εμφύλιο εκκενώθηκε από τον Ελληνικο-Εθνικό Στρατό για να αποκοπεί ο Δημοκρατικός Στρατός.

Αποτελεί αγαπημένη επιλογή τόσο για τους λάτρεις των χειμερινών σπορ, όσο και εκείνων που θέλουν να περάσουν όμορφες, χουχουλιάρικες στιγμές σε ένα κοσμικό χωριό. Διαθέτει πολλές ταβέρνες και καφετέριες καθώς και σύγχρονους ξενώνες.

Λιθόστρωσα σοκάκια και πέτρινα σπίτια με ξύλο και κεραμοσκεπές παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του προσθέτουν απαράμιλλη γοητεία. Ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του Παλιού Αγίου Αθανασίου είναι η εκκλησία της Aναλήψεως που κτίστηκε στα τέλη του 1700.

Ο Παλαιός Άγιος Αθανάσιος ή Τσέγανη, απέχει 120 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη, 28 χλμ. από την Έδεσσα και μόλις 10 χλμ. από το χιονοδρομικό κέντρο Καϊμάκτσαλαν.