Σαμαριά: Το διασημότερο πεζοπορικό φαράγγι της Ευρώπης

Εξήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την ανακήρυξη του Φαραγγιού της Σαμαριάς Χανίων ως Εθνικού Δρυμού και 30 χρόνια από τη θέσπιση του Δικτύου Προστατευόμενων Περιοχών «Natura 2000», στις οποίες έχει ενταχθεί η περιοχή. 130.000 επισκέπτες έχουν διασχίσει το Φαράγγι έως σήμερα και εκτιμάται ότι έως το τέλος του 2022 θα φτάσουν τους 160.000 δημιουργώντας ρεκόρ για την τελευταία δεκαπενταετία, ενώ για πρώτη χρονιά εφαρμόζεται το ηλεκτρονικό εισιτήριο.

Το φαράγγι της Σαμαριάς είναι το διασημότερο πεζοπορικό φαράγγι της Ευρώπης, με διαδρομή σκληρή και πολύωρη που όμως αξίζει τον κόπο. Βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νομού Χανίων της δυτικής Κρήτης και το μεγαλύτερο μέρος του υπάγεται στον δήμο Σφακίων. 

Το όνομά του το πήρε από το εγκαταλελειμμένο σήμερα χωριό της Σαμαριάς, που κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, αποτέλεσε κρησφύγετο επαναστατών και του τοπικού πληθυσμού.

Χωρίζει τον κύριο όγκο της οροσειράς των Λευκών Ορέων, από το βουνό τους στα δυτικά με κορυφή τον Βολακιά. Έχει δύο φυσικές εισόδους, με τη βόρεια (42 χιλιόμετρα από Χανιά) στο οροπέδιο Ομαλός και σε υψόμετρο 1.227 μέτρα, να οφείλει το όνομα Ξυλόσκαλο στην κατασκευή από κορμούς που παλαιότερα χρησιμοποιούταν για την αρχική απότομη κάθοδο.

Τo Φαράγγι της Σαμαριάς ξεκινάει από το οροπέδιο Ομαλός 38 χιλιόμετρα από τα Χανιά σε ύψος 1080 μέτρα στα Λευκά Όρη. Η διαδρομή ξεκινάει από το Ξυλόσκαλο και είναι κατηφορική για περίπου 1,5 ώρα. Μετά το χωριό έχουμε ακόμα περίπου 2 - 2,5 ώρες μέχρι τη θάλασσα.  Το φαράγγι από την είσοδο (οροπέδιο Ομαλός) μέχρι και την έξοδό του (έλεγχος εισιτηρίων) είναι 13 χιλιόμετρα. Από κει και μέχρι την Αγιά Ρουμέλη είναι ακόμα 2,5 χιλιόμετρα. 

Το φαράγγι απολήγει νότια σε εκτεταμένη ξερή κοιλάδα περίπου στο επίπεδο της θάλασσας, πριν το παράλιο σφακιανό χωριό Αγία Ρουμέλη. Η διαδρομή μέσω του βασικού μονοπατιού είναι σχεδόν 13 χιλιόμετρα έως τη νότια είσοδο, 14,3 από το φυλάκιο της Δασικής Υπηρεσίας (όριο Εθνικού Δρυμού) και 16,7 από την ακτή.

Στις επιβλητικές Πόρτες (ή Σιδερόπορτες) απαντάται το στενότερο σημείο του με πλάτος 3 μέτρων, όπου ακριβώς εκεί το ύψος των τοιχωμάτων υπερβαίνει τα 100, κάπως κοντά ανέρχεται στα 300 και μακρύτερα τα 700. Το πέρασμα θεωρείται το εντυπωσιακότερο στοιχείο της διαδρομής, επικίνδυνο όμως τις πρώτες πρωινές και βραδινές ώρες το καλοκαίρι (όλες δε το χειμώνα) λόγω των κατολισθήσεων εξαιτίας απότομων μεταβολών θερμοκρασίας και της διέλευσης κρι-κρι στα βράχια προς εξεύρεση τροφής.

Από το φαράγγι της Σαμαριάς περνάει και τμήμα του μεγάλου ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4, που ξεκινάει από τα Πυρηναία Όρη στην Ισπανία, περνάει από Γαλλία, Ελβετία, Γερμανία, Αυστρία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία και φτάνει στη χώρα μας, όπου διασχίζει την ηπειρωτική Ελλάδα μέχρι την Πελοπόννησο, για να συνεχίσει έπειτα νοητά στην Κρήτη και να ολοκληρωθεί στην Κάτω Ζάκρο, στο νοτιοανατολικό άκρο της Μεγαλονήσου.

Μη ξεχνάτε πως γενικά η Κρήτη είναι η αγαπημένη των ορειβατών και βήμα - βήμα μέσα από δάση, φαράγγια και ακρογιαλιές μπορείτε να ανακαλύψετε το πραγματικό πρόσωπο της Μεγαλονήσου. 

Μόνο στα Σφακιά, ανάμεσα στις παραλίες υπάρχουν τα φαράγγια σε ιδιαίτερα τραχιές και δυσπρόσιτες περιοχές. Από τα δυτικά προς τα ανατολικά συναντάμε 15 φαράγγια: του Κλάδου, τα Δώματα, της Σαμαριάς, της Ελυγιάς, του Αγίου Ιωάννη, της Αράδαινας, τον Ιλιγγα, των Καλών Λάκκων, του Παππά το Λάγγο, το Σφακιανό, των Κομπάδων, της Ιμπρου, της Κάπνης, του Ασφένδου και το Καλλικρατιανό.